What's in it for her?

Zonlicht valt via de ramen op de bank in de woonkamer en raakt de gouden haren van dochter. Daar valt mijn oog op. Eerst. Bewondering die vervolgens omslaat in lichte ergernis wanneer ik dé standaard van tegenwoordig aanschouw. Achter die hoogglans haren een hyperfocus op mobiel, vastgekleefd in de hand; lichte frons op haar gezicht afgewisseld met af en toe een flauwe glimlach. Om alles wat voorbij komt in haar TL. Vingers die reageren hou ik niet bij. Maar wie ben ik? 'Goed' voorbeeld doet goed volgen? 

Twee dingen. Eerst over dochter. Examenjaar. MAVO. Volgend jaar geen HAVO, maar MBO Mode en Design, om daarna gekozen richting voort te zetten op HBO niveau. Het liefst in Amsterdam. Waarna een carrière in Parijs, nee Amerika! Hoewel... China spookt tegenwoordig ook steeds door haar hoofd... Het hoofd van mijn 15-jarige dochter. Vol overtuiging dat dit allemaal gaat gebeuren. Dit is haar plan. Fantasieën die vorm krijgen door de koers die zij bepaalt. En daar blijf je (ik) vanaf. Hooguit stimulans en support door haar omgeving.

Wij zijn die omgeving. Dat is tevens punt twee. Co-ouderschap samen met de vader van mijn kids. Ik de doordeweekse zorg, mijn ex de vrijheid van het weekend. Op deze manier functioneert het co-ouderschap al zo'n tien jaar perfect. Voor de kinderen, mijn ex en mijzelf. Vanwege de flexibiliteit en souplesse ingegeven door wederzijds respect. En bovenal omwille van de zorg over de kinderen. En natuurlijk zijn er ook weekenden dat de kinderen bij mij zijn. Hoewel zij steeds meer andere (eigen) belangen hebben, komt het gelukkig ook nog wel eens voor dat er dan ruimte is voor een gezamenlijke activiteit.

Zo ook afgelopen weekend. Kids bij mij. Zondagmorgen, die flauwe zonnestralen. Krant uit, koffie op. 'Bankhangen'. Levert zo waar een goed gesprek op. Over die stimulans. Prikkels. Wat heb je nodig om een goed designer te kunnen worden? Wat bepaalt je exclusiviteit? Creativiteit? Waar haal je de inspiratie vandaan? Enthousiast word ik van mijn dochter. Zij die zo goed weet wat ze wil. En open staat voor het opdoen van indrukken. Al pratend en luisterend valt mijn oog op een kleine advertentie van Museum De Fundatie, waar een expositie van kunstenaar Marino Marino wordt aangekondigd. Wat te doen vandaag? Daar naar toe? Dochter, gevoed door gesprek, geeft aan wel mee te willen.

En ik zie haar kijken.

Eerst aarzelend, onwennig. Even later, op een enkel werk na, bijna ongeïnteresseerd zelfs in de werken van Marino Marini. Thema paarden spreekt haar niet aan. Ik kijk over haar schouder mee en probeer niet teveel te 'wijzen op'.Wil haar zelf laten kijken. Met eigen ogen de vertaalslag laten maken. "What's in it for her"? Dochter tikt aan op ronde vorm en kleur. Ik ook.

Na Marino Marini lopen we de trappen op naar 'Het Oog'. Daar exposeert fotograaf Pieter Henket. En daar lijkt dochter 'open' te gaan. Aansprekende foto's en bewegende beelden prikkelen haar fantasie. Laten zien wat kan. Creatief. Als je kunt. Grensverleggend. Als je durft. Bewondering voor de fotograaf die haar via zijn werk stimuleert om te gaan maken wat zij wil en zoals zij wil.

Later op een terrasje. Daar waar ik normaliter de neiging heb om teveel te praten, luister ik nu. Naar haar commentaar, belevingen en plannen... Soms lijkt opvoeden gewoon vanzelf te gaan. Dankbaar voor dit moment. Mijn ingelaste co-ouderschap weekend kan niet meer stuk. 

Meer informatie over de exposities Marino Marini en Pieter Henket vind je op de site van Museum De Fundatie http://www.museumdefundatie.nl/

Freedom

Het fenomeen vrijheid. Niet in de wereldwijde context. Oorlogen - religieus of politiek, gevangenschap, en/of anders. Maar dicht bij huis. Heel dichtbij. Over mezelf. Hoe ervaringen zich hebben vertaald in vrijheid. Over hoe fijn ik het eigenlijk vind om ouder te worden en daardoor steeds meer over mezelf te begrijpen. En te accepteren. En daardoor te worden geaccepteerd door de ander. Of niet. 

Ik praat erover in mijn omgeving. Wil mijn gevoel delen en vraag ook hoe zij en hij ervaart. Ik praat erover met hem. Mijn relatie met hem. Die was. En daarna kwam. En nu is. De relatie met mijn kids. Ouders. Niet meer in het keurslijf van zogenaamde verwachtingen te hoeven opereren, acteren. Opgelegd door anderen. Er past geen onnatuurlijke rol bij me. Hoe handig het volgens die anderen in bepaalde situaties juist wél is. Ik ben ik. Of ik nu moeder of geliefde ben. Buurvrouw of collega. Ik praat dezelfde stem vanuit dezelfde gedachtegang. Ik kan en wil niet anders zijn dan mijzelf, opdat zij dezelfde persoon meemaken en herkennen.

En ik vraag. Aan hem. Hoe ziet en voelt hij persoonlijke vrijheid? Mijn kids? Ik laat ze vrij. Zijn ze vrij? Ik met  mijn moeder-argus-ogen? Geraakt word ik door mensen die vanuit de zuiverste intenties gevoel, kennis, ervaringen én persoonlijke mening delen. Omdat het kan en mag, omdat ze vrij zijn.  Geen angst hoeven voelen. Waarvoor? Open kán ik zijn en wil ik zijn. Maar... tot hoever gaat dit gevoel? Heb ik de kern al bereikt?

In mijn vertwijfeling over wat nu precies de definitie van vrijheid is en hoe ik deze persoonlijk interpreteer en daarmee hoe vrij ik eigenlijk ben, kom ik via social media 'toevallig' een sculpture tegen. Geraakt. Wie is die kunstenaar? Waar staat het? Hoe heet het? De vraag zet ik uit via Twitter en al snel word duidelijk dat het 'Freedom' van Zenon Frudakis is en in Philadelphia staat.

Ik kijk naar de sculpture en stel mezelf en anderen de vraag opnieuw. Hoe voelt persoonlijke vrijheid? Probeer mezelf te identificeren met één van de figuren. Wie ben ik op de schaal van 1-4?

Ik weet waar ik sta. Omdat de mensen die ik ontmoette en waarmee ik relaties aanging, niet voor niets voorbij kwamen.Omdat we elkaar op dat moment iets te vertellen hadden, omdat we elkaar even nodig hadden. Leerden en beter werden van elkaar. Omdat zij me lieten groeien. Tot wie ik nu ben. Omdat ik me nu veilig voel. Bij hem. En haar. En natuurlijk hen. Omdat het goed voelt. Omdat ik er mag zijn... bén ik er. Zoals ik wil zijn. Zo wil ik mijn vrijheid voelen...

Hoe zit dat met jou? Waar sta jij?

Cleaning the rooms of the past

Iedere keer wanneer mijn vader aan mij vraagt hoe het met me gaat, wil hij eigenlijk maar één ding van me weten... Hoe het met de gemoedsrust is. Tussen de oren. Geen zorgen. Natuurlijk zeg ik altijd dat het goed gaat. Ook wanneer ik weet dat ik geen rust heb. De laatste weken voor de vakantie bespeur dat ik op mijn tenen begin te lopen. Laatste dingen op het werk, zorg soms om kids in combinatie met school en dan op een zondagmorgen wakker worden. Om half zes. En dat de kat op bed doet beseffen waar ik ben.

Ondanks nog gestrekt klaarwakker. Niet meer in bed kunnen liggen, maar ook niet willen opstaan. Proberen opnieuw weg te zakken in slaap, maar zelfs de verfrommelde lakens irriteren me. En versterken mijn onrust. Blik naar het zolderraam. De grijze wolken hebben haast en trekken gejaagd voorbij. Ik blijf onrustig. Besluit om mezelf vandaag aan bed of bank te ketenen om daarmee rust te forceren. Maar weet tegelijkertijd dat dat niet werkt. Misschien op een andere manier... 

Al maanden heb ik zin om de beeldentuin van Kasteel Nijenhuis in Heino te bezoeken. Iedere keer wanneer ik in de gelegenheid was, regende het. Toevallig. En besloot daarop om toch maar niet te gaan. Inmiddels weet ik dat regen in Nederland niet toevallig is, zo ook niet vandaag. Dus om kwart voor zes weet ik wat te doen. 

In de tuin valt mijn oog direct op ‘Rawsome!’ van Ronald A. Westerhuis. Het spiegelend roestvrijstaal dwingt mij om én naar het kunstwerk, én naar mijzelf én naar de wereld om mij heen te kijken. Via de bol zie ik ineens hoe prachtig groen de tuin is. Serene rust. Vredig. Lieflijke woorden. Nu nog zelf een kier open zetten om mijn gemoed hieraan over te geven.  

Het veld, de tuin, het groen in combinatie met vergezicht over water en langgerekte velden geven lucht. Het is goed dat ik alleen ben. Nu. Alleen om met mezelf te kunnen delen, moeten delen. Maar ook om de confrontatie met mezelf aan te gaan.Vanuit de bol zie ik ‘Cleaning the rooms of the past’ van Frode Bolhuis. Het felle oranje/rood steekt fantastisch af tegen het heldere groene gras. Hoe toepasselijk de titel. Wordt het nu toch echt eens tijd om schoon schip te maken, op te ruimen en af te rekenen met het verleden wat me iedere keer weer laat struikelen?

Ook ‘Drift’ van Adri Verhoeven wil ik persé nog eens zien. Om de stenen. Zo zacht ogend, zo bikkelhard in de realiteit. Steen, de oermaterie bij uitstek.
‘Daarbij vergeleken zijn wij zelfs nog geen eendagsvlieg’, benadrukt de kunstenaar. Ik besef dat ik wil lachen. Wil genieten. Leven.

Net zoals door de tuin, is het wandelen in het kasteel op zich ook al een feest. Over het kasteel. Wat een geweldig gebouw. De geschiedenis van het kasteel begint in de late Middeleeuwen en werd bewoond door diverse adellijke geslachten, onder wie de families van Ittersum, Bentinck en Von Knobelsdorff. Tegenwoordig is er een veelzijdige, internationale kunstcollectie te zien.

Maar eerst een kop thee, met een geweldig lekker en vers klaargemaakt broodje Carpaccio. Aan gastvrijheid ontbreekt het niet. De horecagelegenheid biedt en goede catering en een rustige gelegenheid om me ietwat in te lezen over de expositie in het kasteel. 24 monumentale werken van het oeuvre van de in 2004 overleden kunstenaar Hieron Pessers worden momenteel gepresenteerd: ‘Lyrische en tragische doeken verbeelden een geheel eigen, vaak verontrustende wereld. Er wordt gefeest op de rand van de afgrond’. Ik verheug me.

In diverse ruimten hangen de werken van de kunstenaar. Twee ervan intrigeren me. Als eerste ‘Love Letters’uit 1986. Hierin komen drie liefdes van Pessers samen: architectuur, taal en mode. Ik zie een man en een vrouw. Gescheiden door woorden. Ik lees fragmenten: ‘The shimmering beauty’, ‘Almost Unbearable’ en ‘To win your heart’, Het maakt me verdrietig. Woorden. Kunnen maken en breken. 

En dan ‘In case of Dreams’ uit 1988. Over de illusie van de alomvattende liefde. En jaloezie. En over een werkelijkheid die het daglicht niet verdraagt. Ik fotograaf haar. Dus pak haar op uit het schilderij. Ik kan het niet aanzien dat iemand zich zo vastklampt. Ik wil niet dat zij zichtbaar aan de benen van de man blijft hangen. Daar is ze te goed voor. 

Het werk “I’m so weary and all alone’ laat ik wel in tact. Een narrenschip waarop mensen uitbundig feestvieren. Moe worden van al het feestvieren. En iedereen gaat uiteindelijk naar de haaien. Dit feestvieren is niet mijn feestvieren. Het maakt me moe. En ik wil niet naar de haaien. 

Terwijl ik enigszins aan het bijkomen ben van de culturele flipperkast waar ik als bal van het ene naar het andere kunstobject geschoten werd, voel ik toch ruimte ontstaan voor de rust waarvoor ik kwam. Het is er nog niet. Daar is meer voor nodig. Wel opnieuw enorm genoten van de veelzijdige kunstcollectie die Kasteel Nijenhuis, zowel binnen als buiten, tentoonstelt.

Voor meer informatie over De Fundatie / Kasteel Nijenhuis http://www.museumdefundatie.nl/25-HeinoWijhe.html

De expositie ‘Dolce Vita’ van Hieron Pessers is nog tot 25 augustus 2013 te zien.

Langs de lijn: ASO-ouders

In de supermarkt raak ik in gesprek met iemand van de plaatselijke voetbalvereniging. Hij had vanochtend naar de wedstrijd van het D-elftal van zijn zoon gekeken. De jongens konden kampioen worden. Niet gelukt. Kinderen waren erg teleurgesteld. Uiteraard. Konden verlies uiteindelijk wel relativeren: 'Ze - de anderen - waren gewoon beter'. 

De jongens hadden hard voor de titel geknokt. Ondanks de spanning vochten ze als leeuwen. In het veld, maar ook buiten de lijnen, liepen de gemoederen soms erg hoog op. Zo hoog, dat de vader met wie ik sprak besloot om zich te distantiëren van het groepje ouders waar hij bij stond. Ik vroeg waarom? 'Omdat ze zich a-sociaal gedroegen'. Terwijl hij uitvoerig verslag doet van alle beter-niet-concreet-te-benoemen uitlatingen (boven gemiddeld volume) van de betreffende ouders richting scheids, grens en zelfs (eigen) kind , maken mijn gedachten een sprongetje terug in de tijd...

En een beetje schaamrood bekruipt opnieuw mijn gezicht (moet ik eerlijk bekennen).

Een paar jaar geleden vroeg diezelfde voetbalvereniging aan mij of ik het volgende seizoen leider van het jeugdelftal van mijn dochter wil worden. Lang hoefde ik hier niet over na te denken, zelf vroeger op de grasmat gestaan en vind het heerlijk met die meiden! Dus natuurlijk zei ik volmondig ‘ja’. Mijn dochter zelf gaf ook toestemming, dat wil zeggen, onder één voorwaarde: ‘Mam, wordt alsjeblieft geen aso-ouder!’

Teamsport

Ik probeer mijn kinderen mee te geven dat het niet alleen om de winst gaat… Uiteraard: wat is er nu mooier dan samen met je vrienden op de kampioenskar door de straten van het dorp te trekken. Maar het samenspel, het leren omgaan met een nederlaag en eventuele tegenslagen zijn belangrijke elementen in de teamsport die een kind vormen. Een ander gegeven is de vriendschappen die ontstaan. Jarenlang heb ik mogen ervaren hoe fijn het is om ook vanuit andere invalshoeken dan school en buurt vriendschappen aan te gaan. Ondank deze bewustwording, kan ik helaas niet ontkennen dat ik ook een ontzettend fanatieke ouder ben. Volg tot in detail het spel, zie mogelijkheden en probeer (sociaal!) aanwijzingen te geven.

(Té) enthousiast of aso-ouder?

Welke pupil droomt er nu niet van ooit nog eens profvoetballer te worden. Maar eigenlijk nog meer om gewoon iedere zaterdag of zondag met vriendjes en vriendinnetjes lekker tegen een bal aan te trappen. Sommige ouders vinden het soms wat lastig om die droom te laten varen. Blijven hardnekkig geloven in een sprookje, terwijl ze iedere week geconfronteerd worden met de harde conclusie dat een profcarrière waarschijnlijk niet voor hun zoon of dochter is weggelegd. De ouder waant zich coach. Sterker nog, daar waar de ouder niet verder kwam dan het derde elftal van de plaatselijke voetbalclub, is zijn/haar kind het meest talentvolle van het veld.  Drilt het kind zelfs met onacceptabel gedrag tot verwezenlijking van die droom, dus tot het uiterste. Tijdens de wedstrijd lijkt het wel of de ouders regelmatig fanatieker zijn dan hun kinderen zelf. Een eventuele achterstand levert mogelijk zoveel frustratie op dat de zogenaamde ‘aso-ouder’ zich ongeremd laat gaan ten opzichte van de scheidsrechter. Maar dat niet alleen, ook de trainer, begeleider en natuurlijk het eigen kind ontkomen niet aan kritiek!

  

Kinderen hebben tijdens het spel last van hun ouders. Ze schamen zich, kunnen niet ongeremd het spelletje spelen. Het gaat uiteindelijk ten koste van het spelplezier. Ouders geven het voorbeeld, maar naar wie luistert het kind? Naar hun coach of naar hun ouders? Het verwart het kind. In ieder geval die van mij….

Schaamrood

Met licht schaamrood op mijn kaken moet ik toegeven dat ik vorig seizoen door mijn zoon tijdens een wedstrijd geconfronteerd werd met mijn aso-gedrag. Hij speelt spits, maar verdedigde tijdens een aanval van de tegenpartij mee. De bal viel uiteindelijk weer in ‘handen’ van zijn team en hij kreeg hem in bezit. Vanuit een verdedigende positie counterde hij naar het doel van de tegenpartij. Ik totaal buiten zinnen: ‘Lopen! Lopen!!! Loop dooooooorrrrr!!! Ineens stopt mijn zoon, zet zijn handen in de zij, ontdekt mij direct als zijnde die bewuste supporter, kijkt me ‘killing’ aan en zegt met een stem die nooit ijziger klonk: ‘En wáár dacht je dat ik mee bezig was?’.

Het bleef vervolgens niet bij zijn blik alleen…Vanaf dat moment laat ik het coachwerk maar aan de echte coach over!

Herken je jezelf (enigszins)? Sta jij regelmatig langs de lijn? Goed bedoeld te schreeuwen? Bekijk dan eens dit spotje 

 Of bekijk hier het filmpje van SIRE:

La Toletta

Dat je geraakt wordt door 'iets' - een beeld - waar je toevallig tegen aanloopt. Een beeld waarvan je weet dat je het in materie nooit zult bezitten,  maar op een andere manier weet toe te eigenen. Een beeld wat binnenkomt, daar blijft en af en toe wat extra aandacht verdient.

Wat de aanleiding van mijn verhaal is? Deze retweet van Het Kröller-Müller Museum

  

EdeMarketing ‏@EdeMarketing6 april

Wat is jouw favoriete topstuk in het @krollermuller? Kies het op http://www.edekijktkunst.nl . En maak kans op mooie prijzen! #Ede #kunst

‘We gaan naar het Kröller-Müller als de Rodondendrons bloeien…’ 

Het wordt iets eerder. Én vanwege het weer. Én omdat we geen zin meer hebben om daar op te wachten.

Het bezoek aan Het Kröller-Müller maakt in meerdere opzichten veel indruk op me. Niet alleen het gebouw, dus het museum zelf. Ook de beeldentuin met geweldige, zeg maar rustig indrukwekkende, kunstwerken. Deze staan verspreid over het hele terrein. Niet allemaal even goed zichtbaar, maar juist daardoor bij toeval word je aangenaam verrast tijdens een wandeling door de beeldentuin.

Kunst binnen. Nieuwsgierig laat ik mijn blik glijden over de omvangrijke tentoongestelde collectie werken van niet de minsten als Vincent van Gogh, Pablo Picasso, Mondriaan en zelfs (voor mij) Isaac Israëls. Genieten, dat zeker, maar nieuwsgierig zoek ik naar … iets van/voor/over mij? Het onbekende, de klik, de ontmoeting? Gedachten dwalen weer af, zacht lopend wandelen we verder. De één wacht hier, de ander kijkt daar…

Totdat ik via een spontane omwenteling ineens oog in oog met La Toletta van Massimo Campigli kom te staan. De contouren, de kleuren, de eenvoud, het gezicht wat zich niet laat zien, de vrouw die zich op- en klaarmaakt voor? Wie? Wat? Wat gaat er om in dat hoofd? Ik betrap me op een gesprek dat ik start. Dat ik voer. Met haar. Vragen die ik stel. Aan haar. Over mezelf. ‘Wat zou jij doen?’ Ik wacht. Maar ze hoort me niet. Doet in ieder geval alsof en blijft zich focussen op haar vlecht. In zichzelf gekeerd. Ik verwijt haar desinteresse. Ze confronteert me met mezelf. Laat me zelf oplossen.

Dan stop ik. Ik houd mijn mond en beslis. En wandel verder. Maar ze blijft bij me. En de conversatie zeker. Dank. Geweten.

En daarna, iedere keer als ik Het Kröller-Müller tegenkom, in welke hoedanigheid dan ook…. dan denk ik aan haar. En wat zij met mij deed.

Zo ook bij bovenstaande tweet. Ik klik vervolgens op de link in de tweet http://edekijktkunst.nl/ en zie tot mijn grote vreugde dat in het kader van het 75-jarig jubileum van het museum ‘men’ uit 75 topstukken een favoriet kunstwerk mag kiezen. ‘La toletta’! schiet door mijn hoofd. Ik lees verder, maar gaandeweg de regels word ik geconfronteerd met twee kanttekeningen. De eerste is dat in de lijst van de door het museum zelf geselecteerde topstukken ‘La toletta’ niet eens(!) voorkomt. En vervolgens dat je alleen je stem kunt uitbrengen als je woont, werkt of studeert in Ede….

Hoe gaat die voor teleurstelling illustratief staande tune ook alweer?

Ik heb gevraagd of ‘EdeMarketing’ een baan voor me weet in die regio… En Kröller-Müller laten weten dat in dat geval mijn voorkeur uitgaat naar Isaac Israëls… één van mijn favorieten (die met Mata Hari wél ‘doorgedrongen’ is in de top75).

Maar ja, ik mag niet kiezen....

Informatie over Massimo Campigli:  http://en.wikipedia.org/wiki/Massimo_Campigli
Kröller-Müller Museum: http://www.kmm.nl/
Ede kijkt kunst: http://edekijktkunst.nl/

Mijn plaat/jouw plaat

Mijn persoonlijke favoriete muzieklijst. Lastig hoor, omdat ik niet één, niet tien of honderd maar zoveel nummers goed vind. ‘Jij vindt ook alles (?) leuk!’ hoor ik vaak. Dat klopt niet helemaal, maar geef toe dat er meerdere favoriete liedjes zijn. Maar welke vertegenwoordigt het best/meest mijn liefde voor muziek? Als ik moet kiezen uit honderden, duizenden? En daarbij zo afhankelijk van gemoed, plaats, licht, donker, gezelschap.

Doe mee! Een oproep van gewaardeerde collega en muziekfanaat Steven Gort via twitter / blog 

http://socialgort.wordpress.com/2013/02/26/mijn-plaat-jouw-plaat/

'Denk zelf eens na. Kies deze vragen. Of kies 10 anderen. Stel vervolgens je antwoorden samen. Ik ben bereid jouw selectie op een zondag uit te zenden in TL. Daarna alhier aan te bieden als blog. Een berichtje via twitter volstaat. Een reactie alhier werkt ook. Schroom niet'

Oké, bij deze....

1. Je favoriete liedje

Dan toch dit liedje. Bij toeval? Nee… nou vooruit: omdat mijn kids een blik van herkenning uitzenden wanneer ze dit liedje op de radio horen in mijn bijzijn. Omdat ze weten dat ik het een lekker liedje vindt. Omdat zij genieten wanneer ik opleef als dit liedje bij toeval of bewust in een / onze gezamenlijke ruimte klinkt. Omdat ik zie dat zij genieten als ik dan dans, playback en ‘gek doe’ (Maaam! Doe s normaal! met een knipoog roepen…). Omdat zij het fijn vinden dat zij weten en ik dat zij weten. Een gezamenlijk genietmoment. Dat maakt dit liedje (ook) bijzonder….

Red Hot Chili Peppers – Snow

2. Een liedje waar je blij van wordt

Ontmoet via een vriendin van me. Zij is weer bevriend met één van de zangeressen. Meerdere malen live zien optreden. Bevrijdingsfestival, Burgerweeshuis en Lowlands. En altijd feest. Kunt niet anders dan blij worden van de speelse manier waarop deze dames muziek maken. En dan de diversiteit aan instrumenten.

Katzenjammer – A bar in Amsterdam

3. Een liedje waar je bedroefd van wordt

Bedroefd? Maar ook blij. Eerder melancholisch. Voor het eerst live op Lowlands gezien, later in 013 Tilburg. Daar, mede door de intimiteit van dit geweldige poppodium, tranen van gevoel om niets en om alles. Laat het maar gebeuren. Voor iedereen anders…

Kyteman – Mushroom Cloud

4. Een liedje dat je aan iemand doet denken

Vlak na het overlijden van mijn zoon Tom kocht ik bij toeval de cd van Live en maakte ik kennis met Lightning Crashes. Het werd mijn lied, hét lied, speciaal voor Tom, mijn oudste kind. En grote broer van Anne en Luuk. Ook een lied dat, bleek na jaren, voor meer ouders van een overleden kind een soort lijflied werd. Dat dit nummer niet meer alleen voor Tom en mij was vond ik in het begin best moeilijk. Ik wilde het voor mezelf houden. Liever geen bekendheid. Later en ook nu nog, realiseer ik me dat het lied verbindt. Het lied rakelt een schrijnende pijn op, een pijn die ons herinnert aan het niet te omschrijven verdriet en gemis. Ik zie beelden van Live in Paradiso. En tranen op de wangen van niet één, maar meerdere vrouwen. Ik (her)ken die tranen. Ik besef nu dat ik niet alleen ben wanneer het lied bij toeval klinkt. Ik ben helaas niet de enige. Ik weet dat er lotgenoten zijn. Dat verbindt. En maakt het makkelijker. Toch. Op één of andere manier.

In ieder geval voor mij een lied waarin Tom en ik, ondanks niet hier, toch samen zijn.

Live – Lighning Crashes

5. Een liedje (waarvan niemand verwacht dat jij hem) dat ik gewoon leuk vindt

Geen verklaring. Hoor het nummer af en toe bij toeval en tik er dan op aan. Als lang niet gehoord, mis ik het en zoek ik het bewust weer eens op. Dus zomaar, zonder reden...

Elvis vs Junkie XL - A little Less Conversation

6. Een liedje dat jou omschrijft

In één liedje? Dat gaat niet. Dat moeten anderen dan maar doen. Maar… als ik toch, dan deze. Via een film die veel indruk op me heeft gemaakt. In de context van deze vraag vooral confronterend werkte. Me terugwerpt op mezelf. En dat geïllustreerd door prachtige beelden en nog meer door de muziek van Eddie Vedder. Dan kies ik dit nummer. Van hem. Omdat ik wil groeien en leren van de mensen om me heen. Door het besef dat dít het leven is wat ik heb. Dat mag ik vullen. Zelfs op mijn manier. Leren van teleurstellingen en falen. Leren niet bang te hoeven zijn. Vallen en opstaan. Vertrouwen. Beter worden. Door gebeurtenissen en door de mensen die ik – bewust en toevallig - ontmoet. Dat zit in de film. Dat zit in dit nummer.

Eddie Vedder – Rise up

7. Een liedje waar je naar luistert als je gelukkig bent

In ieder geval maakt het liedje me blij! Ken het al sinds... sinds? Heel lang geleden en vanaf het moment dat ik het hoorde fan. Van de Talking Heads. Eigenzinnige David Byrne. Dans er in ieder geval vanaf dat moment al op. En nu nog steeds, als ik het hoor. Zonder diepzinnige reden, geen betekenis. Neiging tot dansen, beleven, genieten, actie....

Talking Heads - Burning down the house

8. Een liedje waar je naar luistert als je in de put zit

Als ik zogezegd in de put zit, luister ik naar bepaalde muziek die dat gevoel versterkt, waardoor ik me juist nog ellendiger ga voelen. Geen zin even om uit die put te komen. Zelfkastijding. Zelfbeklag. Noem het zoals je wilt. Gewoon even nodig om de put vol te laten lopen met water tot aan de rand. Net niet verzuipen. Hoe heerlijk kan dat zijn. Om na de tranen mezelf een forse vermanningsschop te geven… maar pas na dit:

Pearl Jam – Just Breathe

9. Een liedje dat je op je begrafenis wilt laten spelen

Absoluut geen zin in formaliteiten dan. Al helemaal niets met het traditionele geloof. Ik kwam jou, jou en jou tegen in mijn leven. En daar moest ik het mee doen. En jullie met mij. De ellende van ontmoeten is hechten. De ellende van hechten is het verdriet wanneer de ander wegvalt. Door afscheid in welke vorm dan ook. Rest vriendschap. Want dat was de reden van onze ontmoeting en het blijven volgen van elkaar. In welke hoedanigheid dan ook, we hebben ongetwijfeld iets aan elkaar gehad. Anders hadden wij elkaar niet ontmoet en ben jij misschien zelfs op mijn begrafenis. Vriendschap is zulk een groot goed. Kijk daar op terug. We hebben van elkaar geleerd. En van elkaar genoten. Blijf leven met de gedachte aan een vriend.  Maar blijf vooral weg met je al je toeters en bellen tijdens mijn begrafenis. Daarom dit lied…

Thé Lau – De Vriendschap

10. Een liedje waardoor jij je schuldig voelt

Een scheiding. Twee kids. Co-ouderschap. Privé in combinatie met werk. Druk. In balans? Zelf? Gezin? Dus ik samen met mijn kids? Aandacht en tijd voor mijn kids. Schiet er wel eens bij in... En dan voel ik schuld. Gaat er niet om of dat terecht is of niet. Ik voel het dan. Schuld? Knagen meer. Probeer me ervan bewust te zijn dat nu nú is. Liedje helpt me daarbij. Tijd gaat zo hard....

Ugly Kid Joe - Cats in the cradle

Just a sunny sunday

Vorige week zondag, eerste zon in februari. 

Vanuit bed uitzicht op zolderraam. Zon aarzelend en onwennig haar dag zien starten. Laat zich eerst nog regelmatig aftroeven door de laatste speelse wolkjes. Ze is nog een beetje lui en daardoor toegeeflijk. Laat ze nog maar even spelen. Het laatste zuchtje wind brengt de wolkjes terug naar huis. Ze mag aan het werk, haar taak overnemen van de kilte en frisheid van de nacht. Wie o wie laat zich verrassen door haar eerste stralen? Voorzichtig klopt ze aan via de kiertjes in ramen en deuren, via de niet goed gesloten gordijnen. 

Opstaan eerst.

Vanuit mijn bed aanschouw ik haar inzet. Ik besluit haar nog even te laten vechten. Is zij sterker? Of geef ik toe? Ik sta op en neem plaats op een plek in mijn kamer waar zij afspraken maakt met de schaduw. Ik sta precies op een scheidslijn. Onpartijdige ik….. Hoewel? Ik weet dat uiteindelijk zij zegeviert, zij zal winnen van de schaduw. Erop uit dan. Dagje naar het strand. En naar museum Beelden aan Zee in Scheveningen.

Expositie Bertozzi & Casoni

Het Italiaanse kunstenaarsduo Bertozzi & Casoni (Giampaolo Bertozzi, Bologna 1957 en Stefano Dal Monte Casoni, Ravenna 1961), combineert maatschappijkritische en filosofische thema's met zeer aansprekende figuratieve beelden. De techniek die ze eind jaren negentig ontwikkelden maakt het mogelijk om keramiek werk van zeer groot formaat te realiseren. De kollosale maar ook kwetsbare beelden zijn overweldigend en zetten aan tot nadenken over leven en dood, natuur en cultuur, arts en craft.

Inderdaad. Want dan zie ik hen. Eén traditionele Maria met een hand- en de tweede skelet madonna met elektrische grasmaaier. De absurditeit. Wat meest triggert is het kind. De baby. Kruipend op een grond. Bloemen afgemaaid als gras voor de voeten van het kind. Ik word overspoeld door flarden. Weg leven. Maar toch niet. Bloemen in skelet. Leven gaat door. In mijn hoofd, in mijn hart. Geloof? Wat nou geloof? In mezelf. Mijn geweten. In de mensen die ik vertrouw. Dat is het. Is dat het? Waar is hij dan? Mijn kind. Nu?

Confrontatie. Soms zo onverwacht. Opnieuw kijken. Juiste context.

En dan herinner ik mij de droom. De droom waarin ik afscheid nam van mijn overleden kind. Vijftien jaar geleden inmiddels. Bijna zestien. Na zijn overlijden zocht ik jaren. Overal. Wankelend tussen hoop-geloof-liefde-pijn-wanhoop panisch alles krampachtig aantrekkend en zoekend naar ‘iets’ van hem. In een droom, jaren later, krijg ik uit het niets bezoek van een persoon die mij vertelt dat hij mijn kind weer thuisbrengt. Ik ben verbaasd van de kalmte die zich vervolgens van mij meester maakt. Ik voel zo enorm veel warmte en liefde voor mijn kind. Zoveel verrijking. Zoveel wederzijds ook. Ik besef in mijn droom dat gemis plaats heeft gemaakt voor berusting. Dat antwoorden niet gegeven kunnen en hoeven worden. Dat het lot soms ook een noodlot is. Ik ontwijk de willekeurige persoon en richt het woord vervolgens direct tot mijn zoon. Ik vertel hem dat hij niet thuis hoeft te komen. Ik wil dat hij gaat. Ik gun hem zijn rust. Ik gun mijzelf ook rust. Hij en ik moeten verder. Ik hier. Hij ergens.

Hij hoeft mij niet meer te bezoeken. Door te laten gaan, is hij constant thuis. Namelijk in mijn hart. Vechten? En gevechten? Wie niet?

Wakker

Ik overpeins waar ik sta. Zon wint… omarmt ook mij met warmte. Staat de opkomende spanning niet toe. Ik geef me over en besluit om de zon vandaag mee te nemen.

Scheveningen. Visje eten. Biertje drinken.  Contrast. Genieten. Ook dat is het leven. Dat is leven.

Voor meer over de expositie, bekijk de site van museum Beelden aan Zee

De expositie is te zien tot 19 mei 2013 http://www.beeldenaanzee.nl/

Back to the eighties

Een paar weken geleden… of ik mee ga naar het Grauzone festival. Het wát? Ik laat me vertellen dat het om een festival gaat in De Melkweg Amsterdam en in het teken staat van New Wave en Postpunk. Aha… dé en mijn tachtiger jaren! Ik ga mee! Naar editie nummer 1 van Grauzone!

Op het moment dat ik de Melkwegbrug overloop voel ik de tijd van toen in mijn lijf schieten… Bij binnenkomst wordt dit versterkt door het publiek. De huidige jonge punks herinneren mij aan toen. Maar ook de huidige veertig plussers brengen me terug in een tijd zoals het was en nu weer voorbij komt. Blikken van herkenning. Mooi eigenlijk, die verbinding. Niet toevallig, maar juist omdat de artiesten van nu het genre een nieuw leven inblazen.

De tachtiger jaren. Nu, als veertiger, wanneer ik terugblik op die periode denk ik eerst dat de jaren tachtig vrij geruisloos zijn verlopen, maar als ik wat dieper graaf en mijn herinneringen illustreer met de ‘Grauzonemuziek’ constateer ik toch een (voor-mijn-doen) wat meer roerige periode. Lekker dat muziek dit met je doet. Kán doen. Onder andere herinneringen oproepen. Je terugbrengt in een tijd van meer dan dertig jaar geleden. Terwijl in één mensenleven.

Ik weet nog dat ook ik op 13-jarige leeftijd, enigszins onevenwichtig de jaren tachtig binnenliep. Aan de ene kant het veilige huiselijke nest in Gelderland, aan de andere kant van de rivier De IJssel triggerde mij het (uitgaans)leven van Deventer / Overijssel… De eerste helft van de jaren tachtig bracht ik door met Doe Maar. Over de (her)ontmoeting met deze periode schreef ik in een eerder blog. De andere helft – amper mijn puisten voorbij – werd onder andere vertegenwoordigd door wat meer ´zweverige´ muziek. Wij brachten onze weekenden dan ook door óf in Het Burgerweeshuis óf in De Elegast Deventer. Tot in de late uurtjes dansend op Talking Heads, Joy Division, The Cure, The Cult, New Order, The Smiths, enz.

 

Ik spreek en dans met de Punkers en New Wavers van nu. Ik spreek en dans met de Punkers en New Wavers van toen. Super! Muziek is tijdloos. Muziek verbindt. Muziek is van ons allemaal.

De band 'A Certain Ratio' is een lekkere opwarmer van het festival. Maar ook geniet ik van The Chameleons. Topper en afsluiter is natuurlijk Echo & The Bunnymen.

Toevallig is er op de dag na Grauzone een zogenaamde ´ouderavond´ in De Elegast. Geen avond om de rapporten van onze kids met de leerkrachten te bespreken, maar een avond om weer eens als vanouds te swingen op de grootste alternatieve hits uit de 70´s, 80´s en 90´s. De aankondiging is er één die belooft dat het een avond wordt die druipt van nostalgie… Vrees alleen …. twee nostalgische avonden achter elkaar?? Dat trekt deze veertiger niet meer! 

Een volgende keer wel. Net als volgend jaar opnieuw Grauzone! 

Meer info over Grauzone of De Melkweg?
http://www.melkweg.nl/artikelpagina.jsp?artikelid=2039499&disciplineid=events

En hier de link naar cultuur- en poppodium Het Burgerweeshuis Deventer http://burgerweeshuis.nl/
En swingcafé De Elegast in Deventer http://www.elegastswingcafe.nl/

Een illusie rijker!

In mijn hoofd ontstaat een grauwe voorstelling van donkere gestalten en objecten. Pijn, armoede, angst en verdriet stel ik me voor na het lezen van een artikel in De Volkskrant, waarin Bert Lantink een tentoonstelling aankondigt van kunstwerken die onder Stalins dictatuur zijn gemaakt.  De Sovjet Mythe, Socialistisch Realisme 1932 – 1960, is een expositie van voornamelijk schilderijen, gemaakt door kunstenaars die de Sovjetmaatschappij verheerlijkten en idealiseerden. Mijn beeld staat haaks op de kleurrijke afbeeldingen die opgenomen zijn in het artikel.  Weken en maanden verstrijken. Regelmatig denk ik terug aan het artikel.

Zomaar een zaterdag. Laten we 't zien.

Blij word ik wanneer ik het Drents Museum inwandel. De receptionist cq veiligheidsbeambte ontvangt ons hartelijk en legt ons aanstekelijk uit waar wij welke tentoonstelling in ‘zijn’ museum kunnen vinden. Omgeven door licht, open- en helderheid daal ik af naar de expositieruimte. Halverwege de trap valt mijn oog op de knalrode panelen die mij het laatste stukje naar de tentoonstelling leiden. Hand op de klink, deur openen en hals over kop belanden in een warm bad vol welvaart.

Verblind door kleur. Bloemen. Rijkdom. Kracht. Geluk. 

Communisme?

Ik ga zitten op een bankje midden in de zaal en geef me voorzichtig over aan zoveel positieve impulsen. Ik ben in verwarring. Ik stelde me iets anders voor en stelde me vervolgens  in op weer iets anders dan mijn eerste voorstelling. Maar deze ervaring overtreft. Tegenstrijdig, maar bijna teleurgesteld ben ik. Ik moet in kort tijdbestek verwerken. Ik snap het niet. Maar dan natuurlijk wel.

Dit is een mythe. De Sovjet Mythe. 

Ik bevind mij in een zaal omringd door kunstwerken die het ideaal van de staat progageerden. Sjeng Scheijen stelde de tentoonstelling samen uit de collectie van het Russische Museum in Sint-Petersburg. ‘Het werd gemaakt door goede kunstenaars, die een degelijke opleiding hadden gehad. Bovendien geloofden ze ook in dat ideaal. Het is niet halfhartig, ze waren zeer geïnspireerd door het communisme’

Met deze informatie in mijn achterhoofd bekijk ik tal van prachtige schilderijen. Eén springt eruit. Dat is het ‘Kolchozenfeest’ van Arkadi Plastov. Het schilderij laat zien dat het leven beter en vrolijker is geworden onder Stalin. Plastov heeft het schilderij volledig volgens de regels van het Socialistisch Realisme geschilderd en creëert vervolgens hiermee een idealistisch beeld van het communisme. Het detail in het schilderij geeft weer dat voor iedere boer meer dan genoeg te consumeren valt.

Volgens wikipedia is een kolchoz een collectieve boerderij ten tijde van de Sovjet Unie. Het woord betekent ‘collectieve huishouding’ In tegenstelling tot op de sovchozen, waar boeren in staatsdienst werkten, werkten boeren op de kolchozen voor een aandeel in de winst. Ze waren niet in dienst van de staat of iemand anders. De boerderijen waren eigendom van groepen samenwerkende boeren en van de staat, een vast inkomen was niet gegarandeerd. Wel mochten boeren op de kolchozen een stukje privéland houden, een paar dieren en hun eigen huis bezitten. Een kolchoz moest jaarlijks een bepaald percentage van de productie afstaan aan de staat tegen een door de staat vastgestelde prijs.

Het 'kolchozenfeest’ van Arkadi Plastov is dan eigenlijk ook een heel wrang schilderij. Terwijl miljoenen van de hongersnood in de Oekraïne omkomen, legt Plastov  geweldige oogsten op doek vast om zand in de ogen van de stadbevolking te strooien. De kunst laat zien wat de Sovjetleiders hoopten te bereiken.

Het wordt opnieuw grauw en grijs in mijn hoofd…

We lassen een pauze in. Deze vullen we door te ontdekken wat het prachtige museum ons nog meer te bieden heeft.  Onder andere laat de afdeling Archeologie de invloed van de mens op het landschap zien. Te zien zijn indrukwekkende mammoetbotten, unieke Neanderthalervondsten, objecten uit hunebedden en grafheuvels, de oudste boot ter wereld en natuurlijk de veenlijken, waaronder het meisje van Yde. Daarnaast heeft het museum ruim 1500 werken hedendaags realistische kunst verzameld van kunstenaars als Henk Helmantel, Matthijs Röling, Wout Muller, Pieter Pander, Sam Drukker, Douwe Elias, Barend Blankert en Berend Groen. Ook is er een afdeling kunst 1885 – 1935.

Uitleg over de mythe (en daarmee ontluistering!) volgt in de tentoonstelling ‘Samen en Alleen, leven in Rusland van 1900 tot nu’ over de geschiedenis van Rusland in de twintigste eeuw, gezien vanuit de optiek van het gezin en het dagelijks leven (samengesteld door Gijs Kessler van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en tentoonstellingsmaker Jeroen de Vries, in samenwerking met het Drents Museum).

 

Terug naar dé zaal. Ik besluit of probeer ongeacht de politieke boodschap onbevangen de schilderijen te beoordelen. Op gevoel. Mijn gevoel. Sta open voor herkenning. Hoop op een klik. Met een kunstenaar, situatie of personage. Maar het lukt me niet echt. Ik ga voorbij aan het beeld met sterke mensen, jong en succesvol. Ik ga voorbij aan de rijkdom. De beloften. Ik tik even aan op ‘vrijheid’. En blijf wat langer stilstaan bij ‘angst’. 

Mythe of kunst?

De kleuren. De fantastische kleuren. De gigantische afmetingen van de kunstwerken, met de uitvoerige details. De professie. Ik ben onder de indruk. Daarvan wél. 

Meer dan onder de indruk zelfs; een illusie rijker.

De tentoonstelling De Sovjet Mythe. Socialistisch realisme 1932 – 1960 is tot en met 9 juni te zien in het Drents Museum in Assen. Open dinsdag t/m zondag van 11 tot 17 uur. Gesloten op eerste kerstdag en nieuwjaarsdag. Tijdens feestdagen ook op maandag geopend. Zie ook www.drentsmuseum.nl